Chứng chỉ hành nghề đấu thầu không chỉ là điều kiện pháp lý mà còn khẳng định năng lực chuyên môn của cá nhân, tổ chức. Vậy ai bắt buộc phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu, thủ tục xin cấp thế nào và quyền lợi khi sở hữu chứng chỉ? Hãy cùng Viện Đào Tạo tìm hiểu về các quy định mới nhất 2025 về chứng chỉ hành nghề đấu thầu.
Vì sao chứng chỉ hành nghề đấu thầu là bắt buộc
Khi tìm hiểu về quy định mới, nhiều người đặt câu hỏi: vì sao chứng chỉ hành nghề đấu thầu lại trở thành yêu cầu bắt buộc? Dưới đây là những lý do quan trọng được pháp luật quy định rõ ràng.
Được quy định rõ trong Thông tư 02/2024/TT-BKHĐT
Thông tư 02/2024 đã quy định chi tiết về đào tạo, thi, cấp, cấp lại, cấp gia hạn và thu hồi “chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu”. Đây chính là cơ sở pháp lý bắt buộc cá nhân tham gia các hoạt động đấu thầu phải sở hữu chứng chỉ hợp lệ để hoạt động hợp pháp.
Chứng chỉ có hiệu lực 5 năm – đảm bảo tính chất định kỳ nhưng nghiêm ngặt
Chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu có hiệu lực 5 năm kể từ ngày được cấp hoặc gia hạn. Do đó, chứng chỉ này không chỉ cần có một lần, mà còn phải được duy trì hiệu lực nếu muốn tiếp tục tham gia các hoạt động liên quan đến đấu thầu.
Giá trị chuyển đổi đối với chứng chỉ cũ có giới hạn – áp dụng khung thời hạn tới 31/12/2025
Chứng chỉ được cấp theo Luật Đấu thầu 2005 hoặc 2013 (các chứng chỉ đào tạo, chứng chỉ hành nghề cũ) nếu được cấp trước năm 2024 vẫn được công nhận như chứng chỉ nghiệp vụ theo Thông tư 02/2024 — nhưng chỉ có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2025. Sau đó, để tiếp tục, cá nhân bắt buộc phải thi chứng chỉ mới theo Thông tư 02/2024.
Yếu tố minh bạch, kiểm soát chất lượng & năng lực cá nhân trong đấu thầu
Việc bắt buộc có chứng chỉ giúp cơ quan quản lý và chủ đầu tư dễ dàng kiểm soát năng lực, tránh tình trạng người thiếu kiến thức tham gia đấu thầu gây sai sót. Chứng chỉ là chứng nhận năng lực chuyên môn, bảo vệ chất lượng của các thành viên tham gia quy trình đấu thầu.
Đối tượng nào bắt buộc phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu?
Theo Luật Đấu thầu 2023 và Thông tư 02/2024/TT-BKHĐT, khái niệm chứng chỉ hành nghề đấu thầu và chứng chỉ cơ bản trước đây đã được hợp nhất thành chứng chỉ chuyên môn nghiệp vụ về đấu thầu. Đây là điều kiện bắt buộc đối với các cá nhân tham gia trực tiếp vào hoạt động lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư.
Thành viên tổ chuyên gia và tổ thẩm định
Tất cả cá nhân tham gia tổ chuyên gia (đánh giá hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất…) và tổ thẩm định (thẩm định hồ sơ, kết quả lựa chọn nhà thầu) đều bắt buộc phải có chứng chỉ chuyên môn nghiệp vụ về đấu thầu. Điều này nhằm đảm bảo năng lực chuyên môn, tính minh bạch và khách quan trong toàn bộ quy trình.
Cá nhân tham gia các công việc trong quá trình đấu thầu
Ngoài tổ chuyên gia và tổ thẩm định, bất kỳ cá nhân nào được giao nhiệm vụ thực hiện công việc liên quan trong quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư cũng phải có chứng chỉ. Đây là điểm mới so với trước đây, khi chỉ cần tham gia khóa học bồi dưỡng và có chứng nhận.
Hai trường hợp ngoại lệ không bắt buộc
Pháp luật hiện hành quy định một số ngoại lệ:
- Cá nhân thực hiện thẩm định kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu, kế hoạch lựa chọn nhà thầu (không bao gồm tư vấn đấu thầu) không bắt buộc có chứng chỉ.
- Trường hợp cần ý kiến của chuyên gia chuyên ngành (ví dụ kỹ thuật, y tế, xây dựng…) thì các chuyên gia này không bắt buộc có chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu.
Như vậy, về cơ bản, mọi cá nhân tham gia trực tiếp vào hoạt động đấu thầu đều bắt buộc phải có chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn, trừ hai trường hợp ngoại lệ nêu trên. Đây là bước thay đổi quan trọng nhằm nâng cao tính chuyên nghiệp, nhưng cũng tạo ra áp lực cho nhiều đơn vị nhỏ khi cán bộ thường kiêm nhiệm công tác đấu thầu.
Điều kiện và thủ tục để xin cấp chứng chỉ hành nghề và đấu thầu
Từ năm 2024, chứng chỉ hành nghề đấu thầu (chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu) chỉ được cấp thông qua hình thức đăng ký, nộp hồ sơ và quản lý hoàn toàn trực tuyến trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Điều kiện cá nhân
Theo quy định mới nhất, người xin cấp chứng chỉ hành nghề đấu thầu cần đáp ứng các yêu cầu:
Trình độ chuyên môn: Có bằng tốt nghiệp đại học trở lên, chuyên ngành phù hợp với lĩnh vực tham gia đấu thầu.
Kinh nghiệm thực tiễn: Có thời gian làm việc tối thiểu trong hoạt động đấu thầu hoặc liên quan đến quản lý dự án, mua sắm công.
Đào tạo bắt buộc: Đã tham gia khóa đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ đấu thầu tại cơ sở được Bộ KH&ĐT công nhận và đạt kết quả kiểm tra cuối khóa.
Phẩm chất đạo đức: Không thuộc đối tượng bị cấm tham gia đấu thầu, không trong thời gian bị kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
Hồ sơ cần chuẩn bị
Theo Điều 8 Thông tư 02/2024/TT-BKHĐT, hồ sơ điện tử xin cấp chứng chỉ bao gồm:
Đơn đề nghị cấp chứng chỉ (theo mẫu điện tử trên hệ thống).
Bản scan bằng tốt nghiệp đại học trở lên.
Chứng chỉ hoàn thành khóa đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ đấu thầu.
Ảnh chân dung điện tử (chuẩn 3×4).
CMND/CCCD/hộ chiếu còn hiệu lực (file scan màu).
Tài liệu chứng minh kinh nghiệm (nếu cơ quan xét duyệt yêu cầu).
Trình tự thực hiện
Bước 1: Cá nhân có nhu cầu thi sát hạch để được cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động đấu thầu thực hiện việc đăng ký trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Việc đăng ký thi, hồ sơ đăng ký thi sát hạch trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia được Cục Quản lý đấu thầu hướng dẫn và đăng tải công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Cá nhân chỉ được tham dự kỳ thi sát hạch sau khi đã đăng ký thi thành công và nộp đầy đủ chi phí dự thi theo quy định.
Bước 2: Dự kỳ thi sát hạch do Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức;
Bước 3: Bộ Kế hoạch và Đầu tư cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động cho những người vượt qua kỳ thi sát hạch.
Xem thêm: Thông tin về lớp học đấu thầu chuyên môn
Quyền lợi khi sở hữu chứng chỉ hành nghề đấu thầu
Theo quy định mới tại Luật Đấu thầu 2023 và Thông tư 02/2024/TT-BKHĐT, chứng chỉ hành nghề đấu thầu không chỉ là yêu cầu bắt buộc về pháp lý mà còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người sở hữu. Dưới đây là những quyền lợi nổi bật cần biết.
Đủ điều kiện pháp lý để tham gia công việc đấu thầu
Chỉ những cá nhân có chứng chỉ mới được tham gia vào các vị trí như: thành viên tổ chuyên gia, tổ thẩm định, người trực tiếp lập hồ sơ mời thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu… Đây là cơ sở pháp lý bắt buộc để đảm bảo mọi hoạt động đấu thầu diễn ra minh bạch, tuân thủ theo quy định pháp luật.
Tăng uy tín và cơ hội nghề nghiệp
Sở hữu chứng chỉ hành nghề giúp cá nhân được đánh giá cao về chuyên môn, dễ dàng được lựa chọn tham gia các gói thầu quan trọng. Các cơ quan, đơn vị thường ưu tiên cán bộ có chứng chỉ khi giao nhiệm vụ, từ đó mở rộng cơ hội thăng tiến, tăng lương và nâng cao vị thế nghề nghiệp.
Được tham gia toàn bộ quy trình đấu thầu
Người có chứng chỉ được phép tham gia hầu hết các công đoạn trong hoạt động lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư. Đây là điều kiện để cá nhân trở thành lực lượng nòng cốt trong các dự án mua sắm, xây dựng, dịch vụ công.
Được công nhận trong phạm vi toàn quốc
Chứng chỉ hành nghề do Bộ Kế hoạch và Đầu tư cấp và quản lý trực tuyến trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, có giá trị sử dụng trên toàn lãnh thổ Việt Nam. Điều này giúp cá nhân có thể làm việc linh hoạt tại nhiều cơ quan, tổ chức, không bị giới hạn bởi địa phương.
Thuận lợi trong gia hạn và cấp lại chứng chỉ
Theo luật mới, thủ tục gia hạn và cấp lại đều được thực hiện 100% trực tuyến, nhanh chóng, minh bạch và tiết kiệm thời gian. Người sở hữu chứng chỉ dễ dàng duy trì hiệu lực, tránh gián đoạn công việc đấu thầu.
Xem thêm: Ôn thi chứng chỉ hành nghề đấu thầu – Lịch thi, chi phí & tài liệu mới nhất 2025
Từ những phân tích trên có thể thấy, việc bắt buộc phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu theo Luật Đấu thầu 2023 không chỉ là quy định pháp lý mà còn là thước đo năng lực chuyên môn của mỗi cá nhân. Đây là cơ sở để đảm bảo tính minh bạch, chuyên nghiệp trong quá trình lựa chọn nhà thầu, đồng thời mở ra nhiều cơ hội phát triển nghề nghiệp cho người lao động.
Nếu bạn đang chuẩn bị tham gia công tác đấu thầu hoặc cần cập nhật theo quy định mới, hãy chủ động tìm hiểu thủ tục, điều kiện và lộ trình thi chứng chỉ.
Hãy đăng ký các khóa học, ôn luyện tại những đơn vị uy tín như Viện Đào tạo & Hợp tác quốc tế TEIC để nắm vững kiến thức nhanh chóng, vượt qua kỳ thi thuận lợi và sở hữu chứng chỉ hành nghề đấu thầu theo quy định mới.
