Luật về đấu thầu qua mạng đang được áp dụng ngày càng rộng rãi và trở thành yêu cầu bắt buộc với nhiều gói thầu hiện nay. Việc hiểu rõ quy định pháp luật, quy trình thực hiện và các lưu ý quan trọng sẽ giúp cá nhân, doanh nghiệp hạn chế sai sót và tăng khả năng trúng thầu. Bài viết dưới đây sẽ cập nhật chi tiết quy định mới nhất về đấu thầu qua mạng theo Luật Đấu thầu 2023.
Đấu thầu qua mạng là gì?
Để hiểu và áp dụng đúng luật về đấu thầu qua mạng, trước tiên cần nắm rõ các khái niệm cơ bản được quy định trong Luật Đấu thầu 2023. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng giúp xác định cách thức tham gia và phạm vi áp dụng trong thực tế. Việc hiểu đúng khái niệm sẽ giúp hạn chế sai sót trong quá trình thực hiện.
Theo Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu hoặc nhà đầu tư để thực hiện các hợp đồng theo nguyên tắc cạnh tranh, công bằng và minh bạch. Trong đó, đấu thầu qua mạng là việc thực hiện toàn bộ hoạt động đấu thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Hình thức này được áp dụng linh hoạt cho cả đấu thầu trong nước và quốc tế tùy từng gói thầu.
Quy định về luật đấu thầu qua mạng mới nhất cần nắm rõ
Để triển khai hoạt động mua sắm công hiệu quả và đúng quy định pháp luật, các chủ đầu tư và nhà thầu cần cập nhật những thay đổi quan trọng trong Luật Đấu thầu 2023. Đặc biệt, Mục 3 Chương IV của luật đã quy định rõ về lộ trình, quy trình và trách nhiệm trong hoạt động đấu thầu qua mạng nhằm tăng tính minh bạch và đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực đấu thầu.
Lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư qua mạng
Theo Điều 50 Luật Đấu thầu 2023, hoạt động lựa chọn nhà thầu và nhà đầu tư qua mạng được áp dụng theo lộ trình cụ thể. Từ nay đến hết ngày 31/12/2024, việc đấu thầu qua mạng hay không sẽ thực hiện theo quy định của Chính phủ. Đây được xem là giai đoạn chuyển tiếp để các đơn vị làm quen với hình thức đấu thầu điện tử.
Từ ngày 01/01/2025, hầu hết các gói thầu đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế và chào hàng cạnh tranh trong nước bắt buộc phải thực hiện trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Toàn bộ quy trình từ đăng tải thông tin, nộp hồ sơ, mở thầu đến ký hợp đồng đều được thực hiện trực tuyến. Các văn bản điện tử trên hệ thống có giá trị pháp lý và được sử dụng trong thanh tra, kiểm toán và giải ngân vốn đầu tư công.
Yêu cầu đối với Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia
Điều 51 Luật Đấu thầu 2023 quy định Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia phải đảm bảo tính công khai và minh bạch trong quá trình vận hành. Mọi tổ chức và cá nhân đều có thể tiếp cận các thông tin công khai trên hệ thống mà không bị hạn chế. Thời gian đóng và mở thầu cũng phải được đồng bộ theo nguồn thời gian chuẩn quốc gia để đảm bảo tính chính xác.
Ngoài ra, hệ thống phải hoạt động ổn định, liên tục và đảm bảo an toàn dữ liệu trong toàn bộ quá trình đấu thầu. Các giao dịch trên hệ thống đều được lưu trữ để phục vụ việc kiểm tra và đối chiếu khi cần thiết. Đồng thời, hệ thống còn được kết nối với cơ sở dữ liệu doanh nghiệp, thuế, ngân sách và kho bạc nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Trách nhiệm của tổ chức vận hành Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia
Theo Điều 52 Luật Đấu thầu 2023, đơn vị vận hành hệ thống có trách nhiệm bảo đảm an toàn thông tin và an ninh mạng cho toàn bộ dữ liệu đấu thầu. Hồ sơ dự thầu phải được bảo mật và ngăn chặn mọi hành vi truy cập trái phép hoặc chỉnh sửa bất hợp pháp. Điều này giúp đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong quá trình lựa chọn nhà thầu.
Bên cạnh đó, tổ chức vận hành hệ thống phải xây dựng hạ tầng công nghệ ổn định và đáp ứng được lưu lượng truy cập lớn. Hệ thống cần có khả năng ghi nhận lịch sử thao tác của người dùng để phục vụ công tác kiểm tra và truy xuất dữ liệu. Đồng thời, các thông tin liên quan đến dự án, gói thầu và nhà thầu không được sử dụng sai mục đích hoặc phục vụ lợi ích cá nhân.
Quy trình thực hiện đấu thầu qua mạng trên hệ thống quốc gia
Để đảm bảo hoạt động đấu thầu diễn ra minh bạch, đúng quy định và hạn chế sai sót trong quá trình thực hiện, các bên tham gia cần nắm rõ quy trình đấu thầu qua mạng trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Dưới đây là các bước thực hiện đấu thầu qua mạng từ A – Z theo hướng dẫn và quy định mới nhất hiện nay.
Bước 1: Chuẩn bị lựa chọn nhà thầu
Đây là bước đầu tiên và đóng vai trò nền tảng trong toàn bộ quy trình đấu thầu qua mạng. Chủ đầu tư cần lập dự án, dự toán và kế hoạch lựa chọn nhà thầu theo đúng quy định pháp luật. Sau khi được phê duyệt, kế hoạch này sẽ được đăng tải công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Bước 2: Lập và phê duyệt hồ sơ mời thầu điện tử (E-HSMT)
Bên mời thầu sẽ tiến hành xây dựng hồ sơ mời thầu điện tử dựa trên các biểu mẫu quy định hiện hành. Hồ sơ sau đó được thẩm định và phê duyệt trước khi phát hành trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Việc chuẩn bị đầy đủ và chính xác E-HSMT giúp hạn chế sai sót trong quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu.
Bước 3: Đăng tải thông báo mời thầu và phát hành E-HSMT
Thông báo mời thầu điện tử sẽ được công khai trên hệ thống để các nhà thầu dễ dàng tiếp cận thông tin. Theo quy định mới, hồ sơ mời thầu điện tử phải được phát hành miễn phí song song với thông báo mời thầu. Nhà thầu có thể tải hồ sơ trực tiếp trên hệ thống mà không cần làm việc trực tiếp với bên mời thầu.
Bước 4: Nộp hồ sơ dự thầu điện tử (E-HSDT)
Nhà thầu sử dụng chữ ký số để ký và nộp hồ sơ dự thầu trực tuyến trên hệ thống. Hồ sơ bao gồm thông tin năng lực, đề xuất kỹ thuật, tài chính và bảo lãnh dự thầu điện tử nếu có yêu cầu. Trước thời điểm đóng thầu, nhà thầu vẫn có quyền chỉnh sửa, thay thế hoặc rút hồ sơ đã nộp.
Bước 5: Mở thầu qua mạng
Ngay khi đến thời điểm đóng thầu, hệ thống sẽ tự động thực hiện quy trình mở thầu điện tử. Biên bản mở thầu bao gồm danh sách nhà thầu, giá dự thầu và hiệu lực hồ sơ sẽ được công khai trên hệ thống. Điều này giúp đảm bảo tính minh bạch và hạn chế tối đa sự can thiệp thủ công trong quá trình mở thầu.
Bước 6: Đánh giá E-HSDT và xếp hạng nhà thầu
Bên mời thầu sẽ tiến hành đánh giá hồ sơ dự thầu dựa trên các tiêu chí về năng lực, kinh nghiệm, kỹ thuật và tài chính. Quá trình làm rõ hồ sơ hoặc trao đổi thông tin với nhà thầu đều được thực hiện trực tuyến trên hệ thống e-GP. Sau khi đánh giá hoàn tất, các nhà thầu sẽ được xếp hạng theo kết quả chấm thầu.
Bước 7: Phê duyệt và công khai kết quả lựa chọn nhà thầu
Sau khi có kết quả đánh giá và xếp hạng, bên mời thầu sẽ trình cấp có thẩm quyền phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. Kết quả trúng thầu và danh sách các nhà thầu không đạt yêu cầu sẽ được đăng tải công khai trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Việc công khai này giúp đảm bảo tính minh bạch và tạo cơ sở cho công tác giám sát, kiểm tra sau đấu thầu.
Lưu ý quan trọng khi thực hiện đấu thầu qua mạng
Để hạn chế rủi ro bị loại hồ sơ và đảm bảo quá trình tham gia đấu thầu diễn ra thuận lợi, các nhà thầu cần đặc biệt chú ý đến những yêu cầu kỹ thuật và quy định pháp lý trong quá trình thực hiện đấu thầu qua mạng. Dưới đây là những lưu ý quan trọng mà doanh nghiệp và cá nhân tham gia đấu thầu không nên bỏ qua.
- Kiểm tra kỹ hiệu lực của chứng thư số trước khi tham gia đấu thầu. Chứng thư số phải được đăng ký thành công trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia và còn thời hạn sử dụng. Nếu chữ ký số hết hạn hoặc chưa kích hoạt đúng cách, hệ thống sẽ không ghi nhận thao tác nộp hồ sơ.
- Không nên nộp hồ sơ dự thầu sát thời điểm đóng thầu. Hệ thống e-GP sẽ tự động đóng thầu theo thời gian chuẩn quốc gia nên chỉ chậm vài giây cũng có thể bị từ chối hồ sơ. Nhà thầu nên hoàn tất việc nộp E-HSDT sớm để tránh lỗi mạng, nghẽn hệ thống hoặc sự cố kỹ thuật phát sinh.
- Thực hiện đúng quy định về bảo lãnh dự thầu điện tử theo yêu cầu trong hồ sơ mời thầu. Nên ưu tiên sử dụng bảo lãnh điện tử từ các ngân hàng liên kết trực tiếp với hệ thống e-GP để hạn chế sai sót dữ liệu. Việc nhập sai thông tin hoặc bảo lãnh không đúng mẫu có thể khiến hồ sơ bị đánh giá không hợp lệ.
- Kiểm tra dung lượng và định dạng file hồ sơ trước khi tải lên hệ thống. Các file đính kèm cần đúng định dạng được hỗ trợ như PDF, Word hoặc Excel và không bị lỗi dữ liệu. Nếu hồ sơ quá nặng, nhà thầu nên nén file hoặc chia nhỏ theo hướng dẫn để tránh lỗi upload.
- Thường xuyên cập nhật hồ sơ năng lực doanh nghiệp trên hệ thống đấu thầu quốc gia. Các thông tin như báo cáo tài chính, hợp đồng tương tự hay năng lực nhân sự cần được bổ sung đầy đủ và chính xác. Điều này giúp tiết kiệm thời gian khi lập hồ sơ dự thầu và tăng độ tin cậy khi bên mời thầu đánh giá năng lực.
- Đảm bảo nhân sự tham gia đấu thầu có chứng chỉ đấu thầu theo đúng quy định pháp luật. Những người trực tiếp lập hồ sơ, đánh giá hoặc thẩm định thầu cần có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ đấu thầu hợp lệ. Nếu sử dụng nhân sự không đủ điều kiện chuyên môn, kết quả đấu thầu có thể bị hủy khi thanh tra hoặc kiểm tra.
Xem thêm: Thông tin về điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề đấu thầu mới nhất 2026
TIEC – Đào tạo đấu thầu chuyên nghiệp, uy tín
Việc hiểu và áp dụng đúng luật về đấu thầu qua mạng là yêu cầu quan trọng đối với cá nhân và doanh nghiệp khi tham gia đấu thầu hiện nay. Viện Đào Tạo Và Hợp Tác Giáo Dục (TIEC) là đơn vị đào tạo đấu thầu chuyên nghiệp, tập trung vào kiến thức thực tế và cập nhật theo quy định mới nhất của Luật Đấu thầu 2023. Tại TIEC, học viên được hướng dẫn đầy đủ kiến thức và kỹ năng thực hành đấu thầu qua mạng:
- Cập nhật quy định mới nhất của Luật Đấu thầu 2023 và các văn bản hướng dẫn liên quan.
- Hướng dẫn thực hành trực tiếp trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia e-GP.
- Hỗ trợ học viên xử lý hồ sơ dự thầu và các tình huống thực tế khi tham gia đấu thầu qua mạng.
- Đào tạo nghiệp vụ đấu thầu theo đúng quy định của Bộ Kế hoạch và Đầu tư.
- Đội ngũ giảng viên có kinh nghiệm thực tế, hỗ trợ học viên dễ hiểu và dễ áp dụng.
- Phù hợp cho cá nhân, doanh nghiệp và nhân sự phụ trách đấu thầu cần nâng cao chuyên môn.
Luật về đấu thầu qua mạng hiện nay có nhiều quy định mới mà cá nhân và doanh nghiệp cần cập nhật để tránh sai sót khi tham gia đấu thầu. Việc hiểu rõ quy trình, cách nộp hồ sơ và các yêu cầu trên hệ thống sẽ giúp tiết kiệm thời gian, hạn chế bị loại thầu và tăng khả năng trúng thầu. Nếu bạn muốn học đấu thầu bài bản và thực hành trực tiếp trên hệ thống e-GP, có thể liên hệ Viện Đào Tạo Và Hợp Tác Giáo Dục (TIEC) để được tư vấn khóa đào tạo đấu thầu phù hợp theo quy định mới nhất.
